Barbecueën draait om meer dan alleen vlees op een heet rooster leggen. Wie graag experimenteert met verschillende bereidingswijzen, kan met de juiste hulpmiddelen veel meer uit een barbecue halen. Twee accessoires die daarbij een groot verschil kunnen maken, zijn een BBQ grillspit en BBQ thermometers. Een grillspit zorgt ervoor dat vlees gelijkmatig ronddraait boven de hitte, terwijl een thermometer helpt om de temperatuur nauwkeurig te controleren. Samen geven deze hulpmiddelen meer grip op het bereidingsproces en verkleinen ze de kans op uitgedroogd, verbrand of onvoldoende gaar eten.

Wat is een BBQ grillspit?

Een BBQ grillspit, ook wel draaispit of rotisserie genoemd, bestaat meestal uit een lange metalen spies waarop vlees of andere ingrediënten worden bevestigd. De spies wordt boven de barbecue geplaatst en draait langzaam rond, vaak met behulp van een kleine elektromotor.

Door de constante draaibeweging wordt het gerecht aan alle kanten gelijkmatig blootgesteld aan de hitte. Hierdoor gaart het vlees rustiger en gelijkmatiger dan wanneer het op één plek op het rooster blijft liggen. Bovendien druipen vetten en vleessappen tijdens het draaien over het gerecht heen, wat helpt om de buitenkant smaakvol en de binnenkant sappig te houden.

Een grillspit wordt vaak gebruikt voor hele kippen, rollades, grote stukken varkensvlees of lamsvlees. Ook groenten, aardappelen en gevulde braadstukken kunnen op of rondom een spit worden bereid.

De voordelen van langzaam ronddraaien

Het belangrijkste voordeel van een grillspit is de gelijkmatige garing. Wanneer een groot stuk vlees rechtstreeks op het rooster ligt, kan één zijde sneller donker worden dan de andere. Door het draaien wordt de warmte beter verdeeld.

Daarnaast ontstaat vaak een krokante buitenkant. Het oppervlak van het vlees wordt steeds kort aan de hitte blootgesteld, waarna het weer wegdraait. Hierdoor kan zich langzaam een stevige en smaakvolle korst vormen zonder dat één plek te snel verbrandt.

Ook het vochtverlies kan beperkt blijven. De sappen blijven door de draaiende beweging langer over het oppervlak verdeeld. Vooral bij kip en rollade kan dat een merkbaar verschil geven in malsheid.

Indirect barbecueën met een grillspit

Een grillspit werkt meestal het beste in combinatie met indirecte hitte. Dat betekent dat de kolen of branders niet direct onder het vlees worden geplaatst, maar aan de zijkanten van de barbecue. Het gerecht hangt dan tussen de warmtebronnen in.

Bij een houtskoolbarbecue kunnen de kolen bijvoorbeeld aan twee kanten worden gelegd, met een opvangbak in het midden. Bij een gasbarbecue worden vooral de buitenste branders gebruikt. Het vlees draait vervolgens boven het minder hete middengedeelte.

Deze opstelling voorkomt dat vet rechtstreeks op de kolen of branders drupt. Daardoor ontstaan minder plotselinge vlammen, die het vlees plaatselijk kunnen verbranden. Een opvangbak kan bovendien worden gevuld met water, bouillon, kruiden of groenten om extra vocht en aroma toe te voegen.

Het vlees goed bevestigen

Een belangrijk aandachtspunt bij een BBQ grillspit is de balans. Het vlees moet stevig en zo centraal mogelijk op de spies worden bevestigd. Wanneer een zware kant steeds naar beneden zakt, wordt de motor extra belast en draait het spit mogelijk onregelmatig.

Veel grillspitten worden geleverd met metalen vorken die aan beide zijden in het vlees worden gestoken. Deze worden met schroeven vastgezet. Bij een hele kip is het verstandig om de poten en vleugels met slagerstouw dicht tegen het lichaam te binden. Loshangende delen kunnen anders te dicht bij de hitte komen en verbranden.

Controleer voor het aansteken van de barbecue altijd of het spit vrij kan draaien. Zo ontdek je vooraf of het vlees tegen het rooster, de deksel of andere onderdelen aankomt.

Waarom BBQ thermometers belangrijk zijn

Hoewel kleur en bereidingstijd een indicatie geven, zeggen ze niet altijd voldoende over de gaarheid van vlees. Een groot stuk vlees kan aan de buitenkant al donker zijn, terwijl de kern nog niet warm genoeg is. Andersom kan vlees er goed uitzien, maar vanbinnen al te ver zijn doorgegaard.

Door de kerntemperatuur te controleren, kun je beter bepalen wanneer het gerecht van de barbecue mag. Dit helpt niet alleen bij het bereiken van de gewenste gaarheid, maar ook bij veilig barbecueën.

Verschillende soorten BBQ thermometers

Er bestaan verschillende soorten BBQ thermometers. Een eenvoudige insteekthermometer wordt gebruikt om op een bepaald moment snel de kerntemperatuur te meten. Je steekt de punt kort in het dikste gedeelte van het vlees en leest vervolgens de temperatuur af.

Een thermometer met een losse sonde kan tijdens de volledige bereiding in het vlees blijven zitten. De sonde is via een hittebestendige kabel verbonden met een digitaal scherm. Zo kan de temperatuur worden gevolgd zonder steeds het deksel te openen.

Er bestaan ook draadloze varianten. Deze sturen de meetgegevens naar een losse ontvanger of een app op een telefoon. Dat kan handig zijn tijdens langere bereidingen, omdat je niet voortdurend naast de barbecue hoeft te blijven staan.

Sommige thermometers hebben meerdere sondes. Daarmee kan zowel de kerntemperatuur van het vlees als de temperatuur in de barbecue worden gemeten. Ook kunnen twee verschillende stukken vlees tegelijk worden gevolgd.

De juiste plaats voor de thermometer

Een thermometer geeft alleen een betrouwbare meting wanneer de sonde op de juiste plek zit. Plaats de punt in het dikste gedeelte van het vlees en vermijd botten, grote vetlagen en holtes. Bot kan warmer of kouder zijn dan het omliggende vlees en daardoor een vertekende waarde geven.

Bij een hele kip wordt vaak gemeten in het dikste gedeelte van de borst of dij. Bij een rollade wordt de sonde zo dicht mogelijk bij het midden geplaatst. Tijdens het gebruik van een grillspit moet de kabel veilig worden geleid, zodat deze niet om het spit draait of in contact komt met hete onderdelen.

Voor een roterend grillspit is een draadloze thermometer daarom vaak praktisch. Deze heeft geen kabel die tijdens het draaien in de knoop kan raken.

Temperatuur in de barbecue controleren

De thermometer in het deksel van een barbecue geeft een algemene indicatie, maar meet niet altijd de temperatuur op de plek waar het vlees zich bevindt. De temperatuur boven in de deksel kan verschillen van de temperatuur vlak naast het gerecht.

Een aparte omgevingsthermometer kan op roosterhoogte worden geplaatst. Hierdoor krijg je een nauwkeuriger beeld van de omstandigheden rondom het vlees. Dit is vooral handig wanneer je indirect barbecuet en een constante temperatuur wilt behouden.

Bij houtskool kan de temperatuur worden aangepast met de ventilatieroosters. Bij een gasbarbecue kan dit door de branders hoger of lager te zetten. Probeer grote temperatuurschommelingen te voorkomen, omdat deze de bereidingstijd en het uiteindelijke resultaat beïnvloeden.

Rusttijd na het barbecueën

Wanneer de gewenste kerntemperatuur is bereikt, is het vaak verstandig om het vlees niet direct aan te snijden. Laat het eerst enkele minuten rusten. Tijdens deze rusttijd verdeelt het vocht zich beter door het vlees.

Houd er rekening mee dat de kerntemperatuur na het verwijderen van de barbecue nog iets kan stijgen. Dit wordt doorgaren genoemd. Bij grote stukken vlees kan het daarom slim zijn om het gerecht iets voor de gewenste eindtemperatuur van het spit te halen.

Leg het vlees losjes onder aluminiumfolie. Wikkel het niet volledig strak in, omdat een krokante korst dan zachter kan worden door de opgebouwde condens.

Onderhoud van grillspit en thermometers

Na gebruik moeten het grillspit, de vorken en andere metalen onderdelen goed worden gereinigd. Aangekoekte vet- en etensresten zijn gemakkelijker te verwijderen wanneer de onderdelen nog een beetje warm zijn. Laat ze wel eerst voldoende afkoelen om brandwonden te voorkomen.

Controleer of de onderdelen vaatwasserbestendig zijn of met de hand moeten worden afgewassen. De motor van het grillspit mag meestal niet in contact komen met water.

Thermometers en sondes moeten voorzichtig worden schoongemaakt. Dompel het digitale gedeelte niet onder in water. Reinig alleen de metalen sonde met een vochtige doek en een mild schoonmaakmiddel. Controleer daarnaast regelmatig of de thermometer nog nauwkeurig meet.

Meer controle over het barbecueproces

Een BBQ grillspit en BBQ thermometers vullen elkaar goed aan. Het spit zorgt voor een gelijkmatige beweging en garing, terwijl de thermometer laat zien wat er in het vlees en in de barbecue gebeurt. Hierdoor kun je beter inspelen op temperatuurschommelingen en voorkom je dat je alleen op tijd of uiterlijk vertrouwt.

Met een stabiele indirecte hitte, een goed uitgebalanceerd spit en een correct geplaatste thermometer wordt het bereiden van grote stukken vlees overzichtelijker. Zo kun je met meer zekerheid werken aan een krokante buitenkant, een sappige binnenkant en een gelijkmatig gegaard resultaat.