Wie regelmatig barbecuet, merkt al snel dat goed barbecueën niet alleen draait om vuur en ingrediënten. De manier waarop warmte wordt verdeeld en gecontroleerd heeft veel invloed op het uiteindelijke resultaat. Een BBQ grillspit en BBQ thermometers zijn daarom waardevolle hulpmiddelen voor iedereen die nauwkeuriger wil werken. Met een grillspit wordt vlees langzaam en gelijkmatig rondgedraaid, terwijl een thermometer helpt om zowel de temperatuur van de barbecue als de kerntemperatuur van het gerecht te volgen.

Deze combinatie is vooral geschikt voor grotere stukken vlees, hele kippen, rollades en andere gerechten die langere tijd nodig hebben om gaar te worden. Door de bereiding beter te controleren, wordt de kans op een verbrande buitenkant of een rauwe kern kleiner.

Wat doet een BBQ grillspit?

Een BBQ grillspit bestaat uit een stevige metalen spies die boven de barbecue wordt geplaatst. Het gerecht wordt op de spies vastgezet en vervolgens langzaam rondgedraaid. Bij veel modellen gebeurt dit met een kleine elektrische motor.

Door de voortdurende beweging krijgt iedere zijde van het gerecht ongeveer evenveel warmte. Dat is een belangrijk verschil met vlees dat stil op het rooster ligt. Daarbij kan één kant sneller bruin of droog worden dan de andere. Op een grillspit draait het vlees steeds van de warmtebron af en er vervolgens weer naartoe.

Het ronddraaien helpt bovendien om het vet en de vleessappen over het oppervlak te verdelen. Hierdoor kan de buitenkant krokant worden, terwijl de binnenkant sappig blijft. Vooral bij kip en rollade is dit goed merkbaar.

Welke gerechten zijn geschikt voor een grillspit?

Een BBQ grillspit wordt vaak gebruikt voor een hele kip. De vogel kan stevig op de spies worden bevestigd en draait vervolgens gelijkmatig boven de hitte. Ook grotere stukken varkensvlees, rosbief, lamsvlees en gevulde rollades zijn geschikt.

Daarnaast kan een grillspit worden gebruikt voor groente. Denk bijvoorbeeld aan paprika, ui, courgette of aardappel. Hiervoor zijn soms speciale manden of houders verkrijgbaar die aan het spit kunnen worden bevestigd.

Ook gyros of shoarma kan op een verticaal of horizontaal draaiend spit worden bereid. Hierbij worden dunne lagen vlees op elkaar gestapeld en langzaam geroosterd. De buitenste laag kan vervolgens worden afgesneden terwijl het binnenste deel verder gaart.

Het belang van een goede balans

Een grillspit werkt alleen goed wanneer het gerecht uitgebalanceerd is bevestigd. Wanneer één zijde veel zwaarder is, draait het spit onregelmatig. De motor moet dan steeds extra kracht leveren om het zware deel omhoog te trekken.

Steek de spies daarom zo veel mogelijk door het midden van het vlees. Gebruik de meegeleverde vorken om het gerecht stevig vast te zetten. Bij een hele kip is het verstandig om de poten en vleugels met slagerstouw tegen het lichaam te binden. Hierdoor blijven losse delen uit de buurt van de hittebron.

Test voordat de barbecue wordt aangestoken of het spit vrij kan draaien. Zo kan worden gecontroleerd of het vlees nergens tegenaan komt en of de motor de belasting aankan.

Directe en indirecte hitte

Voor een BBQ grillspit wordt meestal indirecte hitte gebruikt. Bij een houtskoolbarbecue worden de kolen aan de zijkanten gelegd, terwijl het vlees in het midden hangt. Bij een gasbarbecue worden vaak alleen de buitenste branders aangezet.

Deze opstelling voorkomt dat het gerecht rechtstreeks boven de heetste plek hangt. Een groot stuk vlees kan dan rustig garen zonder dat de buitenkant te snel verbrandt.

Onder het vlees kan een lekbak worden geplaatst. Deze vangt vet en vleessappen op en vermindert de kans op steekvlammen. Eventueel kan de bak worden gevuld met een kleine hoeveelheid water, bouillon, kruiden of groente.

Waarom BBQ thermometers onmisbaar zijn

Zonder thermometer is het lastig om precies te bepalen wanneer vlees gaar is. De kleur van de buitenkant zegt namelijk niet altijd iets over de temperatuur in de kern. Een kip kan er prachtig bruin uitzien, terwijl het dikste gedeelte nog niet voldoende verwarmd is.

BBQ thermometers geven meer zekerheid. Een kernthermometer meet de temperatuur binnen in het vlees. Een omgevingsthermometer meet juist de temperatuur rondom het gerecht. Door beide waarden in de gaten te houden, kan het bereidingsproces beter worden bijgestuurd.

Dit is vooral nuttig bij langzaam garen. Een verschil van enkele graden kan invloed hebben op de sappigheid, structuur en gaarheid van het vlees.

Verschillende typen BBQ thermometers

Een eenvoudige digitale insteekthermometer is bedoeld voor korte metingen. De metalen punt wordt in het dikste deel van het vlees gestoken en geeft na enkele seconden de temperatuur aan. Dit type is handig voor hamburgers, steaks en kleinere stukken vlees.

Een thermometer met een vaste sonde kan tijdens de hele bereiding in het vlees blijven zitten. De sonde is meestal verbonden met een scherm via een hittebestendige kabel. Zo hoeft het deksel niet telkens te worden geopend.

Voor een draaiend BBQ grillspit is een draadloze thermometer vaak praktischer. Hierbij zit er geen losse kabel aan de sonde die rond het spit kan draaien. De meetgegevens worden doorgestuurd naar een ontvanger of een app.

Er zijn ook thermometers met meerdere sensoren. Daarmee kunnen bijvoorbeeld twee stukken vlees en de temperatuur in de barbecue tegelijk worden gemeten.

De thermometer correct plaatsen

De juiste plaatsing van de sonde is belangrijk voor een betrouwbare meting. Steek de punt in het dikste gedeelte van het vlees. Zorg ervoor dat de sonde geen bot raakt en niet midden in een grote vetlaag zit.

Bij een hele kip kan worden gemeten in het dikste deel van de borst of dij. Bij een rollade moet de punt zo dicht mogelijk bij het midden zitten. Wanneer het vlees op een grillspit draait, moet vooraf worden gecontroleerd of de thermometer stevig blijft zitten.

Een verkeerde plaatsing kan een onjuiste temperatuur aangeven. Daardoor kan het gerecht te vroeg of juist te laat van de barbecue worden gehaald.

Het deksel zo veel mogelijk gesloten houden

Elke keer dat het deksel wordt geopend, ontsnapt een deel van de warmte. Hierdoor kan de temperatuur in de barbecue sterk dalen. Daarna kost het tijd voordat de gewenste temperatuur opnieuw is bereikt.

Met een BBQ thermometer kan de bereiding worden gevolgd zonder steeds te kijken. Dit helpt om de hitte stabiel te houden. Vooral bij grote stukken vlees en langere bereidingen geeft dit een constanter resultaat.

Bij een draadloze thermometer kan de temperatuur zelfs op afstand worden gecontroleerd. Sommige modellen geven een melding wanneer de ingestelde waarde is bereikt.

Rusttijd na de bereiding

Wanneer de juiste kerntemperatuur is bereikt, hoeft het vlees niet meteen te worden aangesneden. Een korte rusttijd helpt om het vocht beter door het vlees te verdelen.

Tijdens het rusten kan de temperatuur nog iets verder oplopen. Dit wordt doorgaren genoemd. Bij grotere stukken vlees is het daarom verstandig om rekening te houden met een kleine temperatuurstijging nadat het gerecht van het spit is gehaald.

Leg het vlees losjes onder aluminiumfolie. Wanneer het te strak wordt ingepakt, kan de krokante buitenkant zacht worden door condens.

Schoonmaken en onderhouden

Een BBQ grillspit moet na gebruik goed worden gereinigd. Vet en aangekoekte resten kunnen anders bij een volgende bereiding gaan roken. De metalen spies en vorken kunnen meestal worden schoongemaakt met warm water en afwasmiddel.

Controleer wel altijd of onderdelen geschikt zijn voor de vaatwasser. De motor mag in de meeste gevallen niet nat worden en moet apart worden opgeborgen.

Ook BBQ thermometers vragen zorgvuldig onderhoud. Reinig alleen de metalen sonde en dompel het digitale gedeelte niet onder in water. Controleer daarnaast regelmatig de batterij en kijk of de temperatuur nog betrouwbaar wordt weergegeven.